Reinstalacja Windows – obraz dysku systemowego

1. Przygotuj nośnik instalacyjny systemu

Jeśli masz pudełkową wersję Windows 7 lub 10, to prawdopodobnie otrzymałeś nośnik instalacyjny systemu na płycie DVD lub przenośnej pamięci pendrive (dostępny w detalicznej wersji Windows 10 zwanej BOX). Co jednak zrobić, gdy twój nośnik instalacyjny gdzieś przepadł, uległ uszkodzeniu lub nie otrzymałeś go ze swoim komputerem?
Użytkownikom instalującym Windows 10 Microsoft pozwala samodzielnie przygotować nośnik instalacyjny systemu za pomocą łatwego w obsłudze, bezpłatnego narzędzia Windows 10 Media Creation Tool, które pobiera potrzebne pliki z serwera Microsoftu i w kilku prostych krokach prowadzi użytkownika przez proces tworzenia nośnika instalacyjnego na pendrivie lub płycie DVD.

2. Zapisz klucz produktu Windows i zainstalowanych programów

Jeśli twój komputer miał fabrycznie zainstalowany  Windows 7, możesz mieć na jego obudowie charakterystyczną naklejkę Microsoftu z wersją systemu i kluczem produktu, który będzie potrzebny do aktywowania ponownie instalowanego systemu.
W niektórych modelach laptopów taka naklejka była umieszczana pod baterią – warto sprawdzić. Część fabrycznie zainstalowanych systemów Windows może używać innego klucza produktu niż ten widoczny na naklejce. Znam przypadki, gdy okazywało się, że kluczem z fabrycznej naklejki nie da się aktywować systemu. Te elementy były słabością polityki licencyjnej Microsoftu w czasach Windows 7 i wcześniejszych, dlatego powstały niezależne narzędzia typu ProduKey, pozwalające użytkownikom Windows odczytać klucz produktu z działającego systemu, skopiować go lub zapisać jego kopię zapasową w pliku tekstowym.

Opcjonalnie, korzystając ze specjalnego narzędzia, można również zapisać kopię zapasową plików odpowiadających za poprawnie przeprowadzoną aktywację Windows 7. Przywracając je po reinstalacji systemu, nie będzie konieczne ponowne przechodzenie procedury aktywacji Windows. Narzędzia, które umożliwiają utworzenie takiej kopii zapasowej, to Advanced Tokens ManagerABR beta oraz na przykład Windows 7 OEM License Installer. Wszystkie trzy są bezpłatne.

Wiele nowszych komputerów z fabrycznie zainstalowanym Windows 8 lub 10 ma wbudowany klucz produktu Windows w oprogramowanie płyty głównej (technicznie UEFI, a potocznie nadal często zwane BIOS-em).

Dzięki temu nie trzeba go podawać przy reinstalacji systemu – Windows 8/10 sam go odczytuje. Jeśli nie jesteś pewien, czy twój komputer miał fabrycznie zainstalowany system Windows, lub wiesz, że nie miał, możesz użyć programu typu ProduKey, by zapisać swój obecny klucz z działającego Windows 10. Za pomocą tego narzędzia można odczytać również klucz produktu z innych zainstalowanych programów Microsoftu, takich jak pakiet Office – będzie potrzebny przy ponownej instalacji programu (w przypadku Office 365 nie ma takiej potrzeby, ponieważ informacje o licencji programu są przechowywane na koncie użytkownika w tak zwanej chmurze). Wart uwagi jest również konkurencyjny do ProduKey i także bezpłatny SterJo KeyFinder, odczytujący klucze z większej liczby zainstalowanych programów innych producentów.

Na powyższym zrzucie ekranu widać, że ProduKey odczytał dwa klucze do Windows. Pierwszy, oznaczony jako Klucz OEM BIOS, to wbudowany w firmware płyty głównej klucz do Windows 8, który był fabrycznie zainstalowany na moim testowym komputerze. Drugi widoczny klucz produktu to klucz do aktualnie zainstalowanego Windows 10 Pro. Co ciekawe,  instalator Windows 10 nadal przyjmuje w czasie czystej instalacji systemu klucz produktu do 7 i pomyślnie aktywuje licencję Windows 10.

3. Zrób obraz systemowego dysku

Niewykonanie kopii zapasowej danych przed reinstalacją systemu to jeden z największych grzechów użytkowników o dużych ambicjach, lecz niewielkim doświadczeniu lub stosunkowo płytkiej wiedzy. Osobiście uważam, że pomijanie tej czynności przy serwisowaniu czyjegoś komputera to sytuacja wręcz niedopuszczalna, ponieważ nawet jednorazowa utrata danych może w mgnieniu oka zaprzepaścić lata czyjejś ciężkiej pracy, a próba ich odzyskania to często ogromne koszty, stres, pot i łzy.

Mała wskazówka: Użytkownicy dysku firmy Seagate lub WD mogą korzystać ze specjalnej, uproszczonej, ale darmowej wersji dobrze znanego, płatnego Acronis True Image, który jest uznawany za jedno z najlepszych narzędzi do tworzenia obrazów dysków. Bezpłatna wersja tego programu do dysku WD nosi nazwę Acronis True Image WD Edition, a do dysku Seagate –DiscWizard. Za jego pomocą można tworzyć kopie zapasowe dysków również innych producentów, ale do działania wymaga obecności w komputerze przynajmniej jednego dysku marki WD lub Seagate.

4. Zachowaj ustawienia programów

Jeśli zrezygnowałeś z powyższego scenariusza (historia dzieli ludzi na tych, którzy nauczeni doświadczeniem wykonują już kopie zapasowe, oraz na tych, którzy dopiero będą je robili), rozważ wykonanie kopii zapasowej ustawień programów, z których korzystasz na co dzień. Po jej przywróceniu nie będziesz musiał ich od nowa konfigurować w nowym systemie. Ustawienia programów są zazwyczaj przechowywane w ukrytym folderze AppData, do którego można przejść na skróty, wpisując polecenie %appdata% w polu wyszukiwania na pasku zadań.

Kopia zapasowa ustawień przeglądarki

Jeżeli korzystasz z wbudowanej w twoją przeglądarkę internetową funkcji synchronizacji między urządzeniami (ma ją między innymi ChromeFirefox i Opera), nie musisz tworzyć kopii zapasowej jej folderu. Twoje osobiste ustawienia, zapamiętane hasła, ulubione czy historia przeglądania zostaną automatycznie zaimportowane w nowym systemie po zalogowaniu się w przeglądarce na twoje dotychczasowe konto. Jeśli nie używasz funkcji synchronizacji, zapamiętane w przeglądarce hasła do stron internetowych możesz zapisać w pliku tekstowym za pomocą darmowego WebBrowserPassView. Program obsługuje wszystkie popularne przeglądarki: Chrome, Firefox, Opera oraz Internet Explorer.

Źrodło: Komputer świat. Autor: Mariusz Michalski